Kripto varlıkların yaygınlaşması ile birlikte icra ve iflas hukukunda yeni hukuki tartışmalar doğmuştur. Borçlunun borsada (Binance, BtcTurk vb.) bulunan kripto varlıkları üçüncü şahıstaki malvarlığı hükmünde kabul edilip haczedilebilirken, "soğuk cüzdanlarda" (Ledger, Trezor) tutulan kripto paralar fiili bir haciz çıkmazı yaratmaktadır.
Soğuk cüzdanlar, internete bağlı olmayan ve özel anahtarları (private key) tamamen kullanıcının uhdesinde bulunan depolama araçlarıdır.
Fiili Haciz ve Özel Anahtar Sorunu
İcra memurunun borçlunun adresine giderek soğuk cüzdan cihazına (USB boyutundaki cihaza) el koyması teknik olarak mümkündür. Ancak borçlu, cüzdanın şifresini ve seed phrase denilen kurtarma kelimelerini icra memuruna vermediği sürece içindeki varlıklara ulaşmak imkansızdır.
"Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında; hiç kimse kendisini suçlayıcı veya aleyhine delil teşkil edecek beyanda bulunmaya zorlanamaz ilkesi gereği, borçlunun şifresini vermeye zorlanması hukuka aykırılık teşkil etmektedir."
Alacaklı Ne Yapmalı?
Alacaklı vekilleri, doğrudan cihaza el koymak yerine, borçlunun kripto varlıklarını nakde çevirdiği anları (örneğin merkezi borsalara transfer anı) takip edebilmek için aracı kurumlara ve bankalara müzekkere yazılması yolunu tercih etmelidir.
